Zdrowie i higiena

Zabawki erotyczne: jak wybrać, jak dbać i czego unikać

Posted by

Zabawki erotyczne to akcesoria, które wiele par i osób samotnych włącza do życia seksualnego z ciekawości, dla urozmaicenia albo żeby lepiej poznać własne ciało. Nie są ani obowiązkiem, ani „lekarstwem” na problemy w związku. Ten tekst pomaga zorientować się, jakie rodzaje istnieją, na co zwrócić uwagę przy wyborze materiału, jak o nie dbać i czego nie robić. Jest przeznaczony dla osób pełnoletnich i ma charakter informacyjny.

W skrócie

  • Wibratory są powszechne: w amerykańskich badaniach z 2009 r. wibratora kiedykolwiek używało ok. 53 proc. kobiet i ok. 45 proc. mężczyzn w wieku 18-60 lat.
  • Materiał ma znaczenie. Nieporowate (np. 100-proc. silikon, ABS, stal nierdzewna, szkło) łatwiej utrzymać w czystości niż porowate (np. TPE, TPR, żel, PVC).
  • Czyść zabawkę przed pierwszym użyciem i po każdym kolejnym. Zanim użyje jej kolejna osoba, umyj ją albo załóż nową prezerwatywę. Przy materiałach porowatych samo mycie nie wystarcza, więc załóż nową prezerwatywę.
  • Do zabawek wkładanych do odbytu używaj wyłącznie takich, które mają szeroką podstawę. Nie wkładaj tam przedmiotów, które nie zostały do tego zaprojektowane.
  • Przedmiot, którego nie da się wyjąć, a także silny ból, silne krwawienie lub gorączka po użyciu zabawki to powód do pilnej pomocy medycznej (oddział ratunkowy, 112).

Czy zabawki erotyczne są „normalne”

Tak, wibratory są powszechne. W dwóch amerykańskich badaniach ankietowych (J Sex Med 2009) wibratora kiedykolwiek używało około 52,5 proc. kobiet (n = 2056) i około 44,8 proc. mężczyzn (n = 1047) w wieku 18-60 lat. Autorzy zauważyli, że użytkownicy częściej opisywali lepsze wyniki w wymiarach funkcji seksualnych. To zależność, a nie dowód, że zabawka coś „poprawia”: być może po prostu chętniej sięgają po nią osoby, które aktywnie dbają o swoje życie seksualne. Wśród kobiet używających wibratora około 71,5 proc. nie zgłaszało żadnych działań niepożądanych.

Główne rodzaje zabawek

Podział jest umowny, a ta sama zabawka bywa używana na kilka sposobów.

  • Wibratory i masażery. Dają drgania i służą zwykle do stymulacji zewnętrznej, w tym łechtaczki. Bywają zasilane bateriami lub akumulatorem. Szerzej o tym, dlaczego stymulacja łechtaczki jest dla wielu kobiet istotna, piszemy w tekście Orgazm: co to jest, jak przebiega i dlaczego bywa trudny do osiągnięcia. Przykładem urządzenia stymulującego zewnętrznie jest opisany w osobnym wpisie masażer typu pingwinek.
  • Dildo. Kształt do stymulacji wewnętrznej, bez funkcji wibracji. Tekst Wibrator kontra penis porusza temat różnic.
  • Zabawki dla par. Zaprojektowane do użycia razem, np. noszone podczas współżycia albo sterowane przez partnera. Ich sens zależy od tego, czy oboje chcą ich użyć.
  • Zabawki dla mężczyzn. Np. pierścienie i masturbatory.
  • Zabawki analne. Wtyczki i inne akcesoria zaprojektowane do stosowania w odbycie. Wymagają szczególnej ostrożności (patrz niżej).

Z czego powinna być wykonana zabawka

Materiał decyduje o tym, jak łatwo utrzymać zabawkę w czystości. Źródła zdrowotne i uniwersyteckie odróżniają dwie grupy.

  • Materiały nieporowate: silikon, ABS (twardy plastik), stal nierdzewna, szkło (np. pyrex). Nie chłoną wilgoci ani drobnoustrojów i dobrze znoszą mycie. Według organizacji Enhance the UK część z nich, wykonana w 100 proc. z silikonu, stali lub szkła, może być dezynfekowana przez gotowanie przez około trzy minuty (dotyczy wyłącznie zabawek bez silnika i baterii).
  • Materiały porowate: mieszanki silikonu, elastomery, TPE, TPR, żel, PVC, winyl i inne gumowate tworzywa. Według University of Rochester Health Service wchłaniają zarazki, nawet po umyciu. Czyść je przed i po każdym użyciu, a przy używaniu przez więcej niż jedną osobę zakładaj nową prezerwatywę dla każdej osoby.

Enhance the UK wskazuje też na ftalany i podaje, że wiąże się je z zaburzeniami endokrynnymi, toksycznością reprodukcyjną i ryzykiem nowotworów. Od siebie dodajemy: opis produktu powinien podawać materiał, a brak informacji o składzie, zapach chemiczny albo lepka lub rozmiękająca powierzchnia to powód, by zrezygnować z użycia.

Higiena krok po kroku

  • Myj przed pierwszym użyciem i po każdym użyciu. Od siebie dodajemy: zwykle wystarczy łagodne mydło i woda. Dokładnie spłucz i osusz. Stosuj się do instrukcji producenta, zwłaszcza przy zabawkach z silnikiem i bateriami, które mogą nie być wodoodporne.
  • Nie używaj agresywnych detergentów ani alkoholu (DOZ.pl). Od siebie dodajemy: część silikonów jest wrażliwa na alkohol.
  • Prezerwatywa na zabawce. Według University of Rochester Health Service przed użyciem przez kolejną osobę zabawkę należy umyć albo zakryć nową prezerwatywą. Przy materiałach porowatych samo mycie nie wystarcza, bo wchłaniają one zarazki także po umyciu, więc wtedy zakładaj nową prezerwatywę.
  • Nie pożyczaj zabawek. DOZ.pl odradza używanie akcesoriów należących do innych osób. Jeśli zabawka ma służyć dwojgu partnerom, obowiązują zasady z poprzedniego punktu.
  • Przechowuj w suchym miejscu, najlepiej w materiałowym woreczku, bez opakowań foliowych (DOZ.pl). Enhance the UK zaleca trzymać osobno zabawki z różnych materiałów.

Lubrykant: o czym pamiętać

University of Rochester Health Service ostrzega, że lubrykant silikonowy może uszkodzić silikonową zabawkę, chyba że na zabawce jest prezerwatywa. Enhance the UK dodaje, że produkty na bazie oleju niszczą silikon. Od siebie dodajemy: lubrykanty na bazie oleju osłabiają też prezerwatywy lateksowe, więc przy użyciu prezerwatywy wybieraj lubrykant na bazie wody. Od siebie dodajemy: przy zabawkach silikonowych bez prezerwatywy najbezpieczniejszy jest lubrykant na bazie wody. W razie wątpliwości sprawdź informację producenta zabawki.

Zabawki analne i przedmioty niezaprojektowane do tego celu

Przedmiot pozbawiony szerokiej podstawy może utknąć w odbytnicy. University of Rochester Health Service zaznacza, że każda zabawka stosowana w odbycie powinna mieć szeroką podstawę, a bez niej może utknąć i wymagać usunięcia przez personel medyczny.

Artykuł opublikowany w Journal of Family Medicine and Primary Care (2016) opisuje ciała obce w odbytnicy jako wyzwanie dla lekarza ratunkowego. Wśród zgłaszanych przedmiotów były m.in. butelki, ogórki, marchewki oraz przedmioty drewniane i gumowe. Według autorów przedmioty twarde mogą przemieszczać się w górę, w powikłanych przypadkach mogą pojawić się objawy zakażenia lub perforacji, a do diagnostyki i kontroli po usunięciu przedmiotu stosuje się badania obrazowe i endoskopowe. Dlatego nie wkładaj do ciała przedmiotów, które nie zostały do tego zaprojektowane, takich jak butelki, warzywa czy przedmioty drewniane.

Jeśli przedmiot utknął albo po użyciu zabawki pojawia się silny ból, silne krwawienie lub gorączka, nie próbuj go wyciągać na siłę i nie zwlekaj ze wstydu. Zgłoś się na szpitalny oddział ratunkowy lub zadzwoń pod numer alarmowy 112. Personel zajmuje się takimi sytuacjami zawodowo.

Źródło farmaceutyczne (DOZ.pl) wskazuje, że przy kontaktach analnych trzeba zwrócić uwagę na bakterie jelitowe (m.in. E. coli, Salmonella, Shigella). Od siebie dodajemy: zabawki użytej w odbycie nie wkładaj do pochwy, dopóki jej nie umyjesz (materiał nieporowaty) albo nie założysz nowej prezerwatywy. Przy materiałach porowatych samo mycie nie wystarcza, więc tam zawsze zakładaj nową prezerwatywę.

Jak wybrać pierwszą zabawkę

  • Zacznij od tego, czego chcesz. Wibracje zewnętrzne, stymulacja wewnętrzna, zabawa we dwoje? Cel wyznacza rodzaj zabawki.
  • Sprawdź materiał i instrukcję. Wybieraj zabawki z jasno podanym składem, najlepiej z materiałów nieporowatych.
  • Zadbaj o czystość i właściwy lubrykant, zgodnie z wytycznymi powyżej.
  • Porozmawiaj z partnerem, jeśli zabawka ma być używana wspólnie. Pomysł powinien być wspólny, a nie wymuszony.
  • Nie licz na cud. Zabawka może urozmaicić seks, ale nie rozwiąże problemów w relacji ani nie zastąpi diagnozy, jeśli masz kłopot z podnieceniem czy orgazmem. Pomoc znajdziesz u lekarza lub seksuologa. O czynnikach wpływających na ochotę pisaliśmy w tekście Libido: co to jest, od czego zależy i kiedy warto iść do lekarza.

Kiedy iść do lekarza

  • po użyciu zabawki pojawia się ból, który nie mija, wysypka, pieczenie lub upławy o niepokojącym wyglądzie lub zapachu (do lekarza), a także silny ból, silne krwawienie lub gorączka (pilnie: oddział ratunkowy lub 112),
  • zabawka lub inny przedmiot utknęły w ciele i nie da się ich bezpiecznie wyjąć (natychmiast, oddział ratunkowy),
  • zabawka powoduje reakcję alergiczną albo podrażnienie skóry lub błon śluzowych,
  • korzystasz z zabawek, bo trudno Ci osiągnąć podniecenie lub orgazm w inny sposób i to Cię martwi.

Najczęstsze pytania

Czy zabawki erotyczne szkodzą?

W amerykańskim badaniu kobiet używających wibratora około 71,5 proc. nie zgłaszało żadnych działań niepożądanych. Źródła zdrowotne wskazują, że materiały porowate wchłaniają zarazki nawet po umyciu, a do odbytu nie wolno wkładać przedmiotów, które nie są do tego przeznaczone, bo grożą zakażeniem lub perforacją.

Jak często czyścić zabawkę?

Przed pierwszym użyciem i po każdym użyciu.

Czy mogę używać tej samej zabawki z partnerem?

Tak, ale przed każdą zmianą osoby zabawkę trzeba umyć albo zakryć nową prezerwatywą (University of Rochester Health Service). Przy materiałach porowatych (TPE, TPR, PVC) samo mycie nie wystarcza, więc tam zakładaj nową prezerwatywę. Przy wspólnym używaniu najprościej wybierać materiały nieporowate.

Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani seksuologa. Treść przeznaczona dla osób pełnoletnich.

Źródła